Atzoko denboraleko argazki batzuk

29 01 2013

OLYMPUS DIGITAL CAMERAOLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA  OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA





10 galdera, Jamaica Kincaidentzat

29 01 2013

Time aldizkariaren webguneko bideo bat. Besteak beste, otsailean argitaratuko den eleberria (See Now Then) aipatzen du Jamaica Kincaidek.

http://www.time.com/time/video/player/0,32068,2114662197001_2134451,00.html





Aritzatxu

21 01 2013

 

Gaur arratsaldean, Aritzatxun

 

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA





Aiora Jakak eta Maialen Marinek itzuliko dituzte Mo Yan-en ipuinak

17 01 2013

MoYan_Hamburg_2008

Aiora Jakak eta Maialen Marinek irabazi dute Jokin Zaitegi Sariketa, eta Mo Yan idazle txinatarraren Shifu yuelaiyue youmo ipuin-bilduma itzuli beharko dute aurten. Mo Yani 2012an eman zion Literaturako Nobel Saria Suediako Akademiak.

Aiora Jakak gaur aurkeztuko du Bilbon Itzulpenari buruzko gogoeta eta itzulpen-praktika Joseba Sarrionandiaren lanetan liburua, 2011n aurkeztu zuen doktore tesiaren emaitza dena. Maialen Marinek Mediación, recepción y marginalidad: las traducciones de literatura china moderna y contemporánea en España tesia idatzi zuen. Hona hemen Maialen Marini eginiko elkarrizketa interesgarri bat eta tesia bera:

Las traducciones de Mo Yan al español no destacan por su calidad” elkarrizketa

Mediación, recepción y marginalidad: las traducciones de literatura china moderna y contemporánea en España tesia





Konkistak

14 01 2013

Azala_NireAmarenAutobiografia_Df_12mm_Alta

Iratxe Esnaolaren kritika hau argitaratu zen atzo Berria egunkarian:

Egilea: Jamaica Kincaid.
Itzultzailea: Alberto Martinez de la Cuadra.
Argitaletxea: Erein.

Arrotz zaigun egile baten lana lehenengoz eskuratzea beti da kitzikagarri, eta zer esanik ez, lehen gerturatzea euskaraz egin badezakegu. Karibeko Antigua eta Barbuda uharteek osatzen duten nazioan du jatorri Jamaica Kincaid-ek (1949), baina 17 urterekin, Amerikako Estatu Batuetara bidali zuen familiak handik mantenduko zituen itxaropenean. Urte batzuk geroago, The New Yorker-en idazten hasi eta 70eko hamarkadarako egile ezagun bihurtua zen. Nolanahi dela, uharteetako bizi esperientzia izan du material agorrezin, izan fikziorako, izan gogoetarako, Nire amaren autobiografia honetan gertatzen den bezala. Hau ez da biografia bat, hala ere. Memorian gordetako egintzak gogara maneiatu eta aldatu ditu egileak. Bestalde, uharteetako emakume genealogiatik baliagarri izan zaiona hartu du, eta berdin, historiatik komeni zitzaiona, horrekin guztiarekin fikzio bat osatzeko, hain zuzen, bere amaren belaunaldiko emakumearen istorioa irudikatzeko. Irudikapen hori Xuela Claudette Richardson andrea da eta bere biziaren bakarrizketa dugu eleberria. Fikzioa Dominika uhartean gertatzen da, Britainiar kolonizazioaren ondorioz, bertako karibetarrez hustu eta Afrikako esklaboz bete zuten uhartean. Arrazakeria mailakatua pairatzen duen herri eta garai batean kokatzen gara; beraz, piramidearen goialdean gizon zuri britainiarra dugula, mestizoak hurrena, beltzak geroago, eta karibetar ia desagertuak azkenik.

Eleberrian ez da elkarrizketa-lerro bakar bat ere. Prosa joriz, mintzo-parrasta aurkezten zaigu Niaren pentsamenduz, deskribapenez eta gogoetez mukuru. Ni honek bi obsesio ditu, aita eta ama, eta noiz bati jarraika, noiz besteari, bagoaz narrazioan aurrera. Ama, uharteko azken karibetarra, Xuelaz erditzean hil zen eta hura ezagutu nahiak eta ezinak modelatzen du Xuela. Harekin batuz uko egiten dio zapaltzaileen ohiturei; hots, Britainiar Inperioko erlijioari eta hezkuntzari, zeinak hizkuntzaren eta historiaren bitartez zapalduak euren artean zapaltzaile bihurtzea duen xede. Xuelak, emakume den neurrian eta ez zuri, gizon zuriaren eskubide eta legitimitaterik ez duela badakien ahots samin sumina du. Apika, mingostua ere bai, klase arraza eta genero bereizketek markatzen dituzten injustiziei aldaezintasuna darielako, haren ustean. Askok egilearen obretan etsipenezko mingostasun hori ikusi izan du eta begirada ilun pesimista azpimarratu. Duda gabe, ez du esfortzurik egiten kolonizazioaren historia zuritzeko; ez aitzakiarik, ez barkamen hitzik. Baina aurrez aurreko eskakizunik ere ez dago. Aldaezintasuna onartu eta orainean geratzen da ekintzara iragateke. Bere buruaren ezagutzan eta jabetzan aurkitzen du nazio berria, garaitu duten nazioa ordezkatuz. Gorputza ezagutzeko eskaintzen duen denbora, esate batera, edo bere indar sexualari ematen dion arreta, bestela, indartsu eta misteriotsua da, uharteko beste hainbat espiritu eta indarren antzera. Eta hori guzti hori, non eta mendebaldeko edertasun kanona beste kolonizazio mota bihurtu duten lekuan. Beraz, bere gorputzaren eta ahotsaren aldarri erabatekoa da. Nola bestela, jaiotzean abandonatu zuen aita kolonizatzaileen zerbitzura jarritako polizia makurra izanik. Hura duenez bigarren obsesio, behin eta berriro deskribatzen du hark diruari dion grina, ahulari dion mesprezua, eta zapaltzaileen eskaileretan duen posizioa, den-dena arreta biziz jarraituz. Hain zuzen, arreta gupidagabe hau da eleberria kohesionatzen duena, pertsonak biluzi eta deskribatzeko Niak duen arreta. Sentipen mingotsa eragin diezaioke horrek zenbaiti, begiratu eta epaitu egiten baitu ezer berririk proposatu gabe, norbere baitako lurren konkista beste helbururik gabe.





Begian jaio zan

10 01 2013

Oier Plaza gernikarraren bideo eder bat da hau, Filmak Mediak egina. Bitoriano Gandiaga mendatarraren 1961ko Elorri liburuko olerki honetatik hartua da bideoaren izena:

Begian jaio zan.
Nire eskuak ez eutsan
ikutu sekulan.

Iruntz-tanto bat zan
okaran baltzean.

Begian jaio zan.

Musika: Riceboy Sleeps – Indian Summer





Jamaica Kincaid, ‘Sautrela’ programan

7 01 2013

131944914_640

Sautrela EITBko programak Jamaica Kincaid-en literatura hartu zuen gai nagusitzat 2011n. Programa horretan, Eider Rodriguez eta Zaloa Basabe mintzatu ziren Karibeko idazleari eta beronen lanari buruz. Hemen duzue programa osoa ikusteko aukera:

Jamaica Kincaid, Sautrela programan.





1912ko galerna

4 01 2013

1912ko galernari buruzko dokumentala zuzendu zuen iaz Jabi Elortegik, eta Pausoka Entertainment-ek ekoitzi zuen. Galernan, 143 arrantzale ito ziren guztira; gehienak (116), bermeotarrak. Dokumentalaren zati bat dago ikusgai bide honetan:





Gogo eta gorputzaren zilbor-hesteak

2 01 2013

EIZIEren Literatur Itzulpena Hedabideetan atalean, Ander Aranaren iruzkin hau argitaratu zen 2012ko abenduaren 28an:

Gogo eta gorputzaren zilbor-hesteak

Nire amaren autobiografia
Jatorrizko izenburua: The Autobiography of My Mother
Egilea: Jamaica Kincaid
Itzultzailea: Alberto Martínez de la Cuadra
Argitaratze urtea: 2012
Argitaletxea: Alberdania & Erein & Igela
Literatura Unibertsala bilduma

ANDER ARANA
Elaine Cyntyia Potter Richardson 1949an jaio zen Antigua uharteko St. John´s hiriburuan, eta hamazazpi urte besterik ez zituenean New Yorkera bidali zuten au pair, handik familiari laguntzeko dirua bidal zezan. Horixe bera egin zuen hasieran, baina urte gutxi batzuk baino ez ziren igaro familiarekiko kate hori hautsi eta, Jamaica Kincaid izena hartuta, bizitza berri bat abian jarri zuen arte. Iraganarekiko haustura eta galera hori gabe nekez uler liteke emakume karibe honen literatur lanetan guztietan entzun daitekeen ahotsa: iragan kolonialarekiko katea hautsi ezin duten herrien ahotsa, eta, zehazki, herri horietako emakumeena, zeinek zapalkuntza bikoitza jasan behar (izan) baitute; hain zuzen ere, herri gisa bizi behar izan dutena eta emakume diren aldetik egunero bizi dutena. Horregatik ez da harritzekoa Jamaica Kincaiden lan guztietan —baina bereziki, Nire amaren autobiografian— hain agerikoak izatea Frantz Fanon eta gisako pentsalariek postkolonialismoari buruz egindako azterlanetan jasotako ondorioekiko kointzidentziak. Izan ere, Jamaica Kincaiden lanen ezaugarri nabarmenetako bat da aldiro darabiltzala kontu biografikoak eta etengabea dela Karibeko herrien kolonizazioari eta deskolonizazioari buruzko hausnarketa kritikoa.
Nire amaren autobiografian, Xuelak bere bizitzaren kontakizuna egiten digu. Liburuan zehar, bat ere elkarrizketarik gabe eta kontakizunean beste inori esku hartzeko betarik eman gabe, Xuela zaharrak bere bizitza kontatzen digu. Jaio zenean hil zitzaion ama, eta harrezkero alferrik saiatu da amaren hutsunea betetzen eta haren irudia osatzen. Aita ez zitzaion hil, baina benetako aitarik gabe bizi behar izan du beti. Hortaz, bakarrik eta bakardadean hazi behar izan du, eta beharbada hori dela-eta jakin du aurkitzen babeslekua. Txiki-txikitandik, erreprimitu behar zuela irakatsitako guztiarekiko joera eta grina sentitzen du, eta bere gorputzean aurkitu du babeslekua, hainbesteraino non errepresioari eta zentsurari aurre egiteko modurik baliagarriena gorputza usaintzea eta ukitzea bilakatuko baitzaio, «inori entzuten utziko ez nion plazer hasperen ito bat nire ezpainetatik irteten zen arte», eta, hein batean, bide hori bera baliagarria gertatuko zaio bere amaren hutsunea betetzeko ere, «nire bizitzaren kontakizun hau nire amaren bizitzaren kontakizuna izan baita, nirearen kontakizuna izan den neurrian».
Nire amaren autobiografia ñabardurez beteriko kontakizuna da, lerro hauen bidez iradokitzen saiatu naizenetik askoz ere harago doana; garaile eta garaituei buruzko eleberri konplexua da, poesiaren musikaltasuna gertu-gertutik jarraitzen duen ahots landu eta iradokitzaile batez emana.
Aukera ederra, nire ustez, Literatura Unibertsala bildumaren hirugarren aroari hasiera emateko. Ez da horrenbeste denbora joan bilduma 90eko urteetan lehen fruituak ematen hasi zenez geroztik, baina lekutan gelditzen da, gaurko begiez ikusita, orduko hasiera malkartsu eta arantzatsu hura; besteak beste, Alberto Martínez de la Cuadra bezalako itzultzaile fin eta zorrotz askori esker, zeinak lehenago ere lan aparta egin baitzuen Chinua Acheberen Gainbehera dator dena —kolonialismoari buruzko eleberri bikaina hura ere, gaur hizpide dugunaren oso bestelakoa— itzuli zuenean.