Chinua Acheberen itzulpen «espainiarren» corpusa

24 10 2012

«El corpus de traducciones españolas de Chinua Achebe (1930- ): Traducción sincrónica y diacrónica comparada de los traductores» (http://ttiki.com/43718), horrela deitzen da Juan Miguel Zarandonak Afroeuropa: Journal of Afroeuropean Studies aldizkarian (4. liburukia, 1. zk., 2010) argitaratu duen artikulua.

Corpus horretan, hamaika itzulpen zenbatzen ditu; besteak beste, Things Fall Apart eleberriaren euskarazko itzulpen biak sartzen ditu multzo horretan.

Euskarazko itzulpen horietako bat Kitto dena! da, Luis María Mujikak egin eta 1991n argitaratua (artikuluan oker aipatzen da 2007an argitaratu zela). Itzulpen hori, ordea, Thing Fall Apart liburuaren bertsio batetik egin zen: izan ere, 1974an, John Bayk Thing Fall Apart liburuaren bertsio bat egin zuen ingeles errazean Heinemann Guided Readers bildumarako, eta bertsio hori euskaratu zuen J.A. Mujikak, eta Kitto dena! izenburuaz argitaratu zen Elkarlanean-en, Irakumendi sailean.

Euskarazko beste itzulpena Gainbehera dator dena da, Alberto Martínez de la Cuadrak egina; hura bai, 2007an argitaratu zen «Literatura Unibertsala» bildumaren barruan.

Artikuluak datu batzuk ematen ditu. Esaterako, 2007 arte, euskarazko itzulpena argitaratu arte, Acheberen eleberriak hitzaurrerik gabe argitaratu ziren. 2010ean argitaratu ziren itzulpenak (La flecha de Dios, Me alegraría de otra muerte, Todo se desmorona, Un hombre del pueblo eta Termiteros de la sabana; guztiak, Debolsillo argitaletxekoak) hitzaurrez horniturik agertu ziren.

Beste datu bat: 1997 arte ez zen glosariorik erantsi, eta glosario hori 36 hitzekoa izan zen . 2000. urtean argitaratu zen katalanezko itzulpenak ere 36 hitzeko glosarioa du. Gainbehera dator dena euskarazko itzulpenak du glosariorik aberatsena, 93 sarrerakoa.