Kalkoen Behatokia

21 11 2012

Euskal Herriko Unibertsitateko Euskara Institutuak Kalkoen Behatokia jarri berri du abian. EITBko Asier Larrinagarekin ere aritu dira lanean datutegiko adibide eta proposamenak aztertzeko eta adosteko. Datutegi bizi bat sortzea du helburu. Kalkoei buruzko bibliografia aztertu ondoren, sailkapen hau proposatu zen Kalkoen Behatokian erabiltzeko:

1. KALKO SEMANTIKOA

kolpatu (“zauritu”): atea kolpatu / atea jo

2. HITZEN JOSKERA: KALKO LEXIKO-SINTAKTIKOAK

Agurtzen naiz lagunengandik (gazt. despedirse (de)) / lagunak agurtu, lagunei agur esan…

3. HITZEN MORFOLOGIA: KALKO LEXIKOAK

3.1 Eratorpena: emendakin (gazt. “enmienda”) / zuzenketa

3.2 Hitz-elkarketa: errege katolikoak / errege-erregina katolikoak

3.3 Hibridoak (mailegua + kalkoa): konposagile / konpositore, musikagile.

4. KALKO MORFOSINTAKTIKOAK

4.1 Izen-sintagma: Eduki desberdinak landuko ditugu. / Askotariko edukiak landuko ditugu.

4.2 Aditza: Horma eusten du. / hormari eusten dio.

4.3 Perpausa: Ez zait ezer gustatzen filma. / Ez zait batere gustatzen filma.

4.4 Perpausaren mailatik gorakoak: Kolpe bat eman zion, hilda utziz. / Kolpe bat eman zion, eta hil.

5. KALKO DISKURTSIBOAK

5.1 Diskurtso-markatzaileak: Hobe esan / Hobeto esan

5.2 Kohesioa: ‘Hemen’ anafora gisa erabiltzea

5.3 Bestelakoak: (…)

6. HITZ MULTZO EGINAK EDO FINKATUAK: KALKO FRASEOLOGIKOAK

6.1 Lokuzioak: Guardia ez jaitsi / erne egon

6.2 Kolokazioak: Arreta deitu / atentzioa eman…

6.3 Hizketa-formulak eta paremiak: (…)

6.4 Bestelakoak: Egitezko bikote / izatezko bikote

7. BESTELAKOAK(…)

Datutegia elikatzen segitzeko asmoa dute. Alde batetik, datutegia fitxa berriekin osatu nahi dute. Beste aldetik, datutegiaren erabiltzaileen iritzi, ohar eta ekarpenak (kalko berrien adibideak, esaterako) jasoko dituzte.

http://www.ehu.es/ehg/kalkoak/